چرا روکش دندان شل می‌شود و می‌افتد؟(دلایل افتادن روکش دندان و اقدامات فوری)
بررسی علل افتادن روکش دندان و اقدام سریع برای درمان آن، دغدغه مهم بسیاری از بیماران است. اگر روکش دندان شما لق شد یا افتاد، خونسرد باشید و به آن دست نزنید… ابتدا روکش را درون یک ظرف تمیز بگذارید و هرگز از چسب‌های خانگی مثل قطره‌ای یا ۱۲۳ استفاده نکنید. فشار جویدن، شسته‌شدن سمان دندانپزشکی، پوسیدگی دندان زیرین یا شکستگی دندان پایه از دلایل اصلی این اتفاق هستند. برای جلوگیری از عفونت لثه و آسیب بیشتر، در سریع‌ترین زمان ممکن روکش را بردارید و جهت معاینه حضوری با مطب دندانپزشکی تماس بگیرید.
چرا روکش دندان شل می‌شود یا می‌افتد؟
روکش دندان مانند یک کلاهک محافظ، تاج آسیب‌دیده را بازسازی می‌کند. لابراتوار و دندانپزشک این پوشش را به کمک سمان مخصوص روی دندان محکم می‌نشانند. افتادن روکش لزوماً دندان شما را نابود نمی‌کند؛ اما دندانپزشک باید دندان را دقیق معاینه کند تا علت اصلی را بیابد.
۱. حل شدن و تخریب چسب (سمان دندانپزشکی)
بزاق دهان و اسیدهای ناشی از مصرف مواد غذایی به مرور زمان لایه‌های بیرونی چسب دندانپزشکی را حل می‌کنند. همچنین جویدن مکرر لقمه‌های سفت، اتصال سمان را سست می‌کند. وقتی بزاق یا فشار چسب نگهدارنده را خرد می‌کند، روکش لق می‌زند و حین غذا خوردن ناگهان درمی‌آید.
۲. نفوذ باکتری‌ها و ایجاد پوسیدگی زیر روکش
روکش از پوسیدگی دندان پیشگیری نمی‌کند، بلکه تنها بخش بالایی را می‌پوشاند. اگر نخ دندان نکشید یا مسواک مناسب نزنید، پلاک‌های میکروبی از لبه انتهایی به عمق دندان نفوذ می‌کنند. باکتری‌ها بافت طبیعی دندان را نرم و پوسیده می‌کنند و در نتیجه سطح اتکای روکش از بین می‌رود و می‌افتد.
۳. شکستگی دیواره یا دندان پایه
دندان‌هایی که عصب‌کشی شده‌اند، رطوبت طبیعی خود را از دست می‌دهند و تردتر می‌شوند. گاز زدن هسته زیتون یا فشار ناگهانی، بخشی از دندان زیر روکش را خرد می‌کند.وقتی دیواره دندان پایه فرو بریزد، روکش هیچ تکیه‌گاهی نخواهد داشت و خارج می‌شود.
۴. دندان‌قروچه و عادات مخرب دهانی
فشردن دندان‌ها روی هم در طول شب یا در زمان استرس شدید، نیروی سنگینی معادل ده‌ها کیلوگرم به روکش‌ها وارد می‌آورد. این نیروی مخرب یا ساختار سرامیکی روکش را ترک می‌اندازد و یا اتصال چسب را می‌شکند. اگر صبح‌ها در فک خود احساس خستگی دارید، حتماً موضوع را با دندانپزشک در میان بگذارید تا برای شما نایت‌گارد تجویز کند.
۵. تطابق نامناسب روکش با خط لثه
اگر در زمان قالب‌گیری یا ساخت روکش در لابراتوار خطای میکرومتری رخ دهد، لبه‌های پروتز به درستی با حاشیه دندان جفت نمی‌شوند. این شکاف میکروسکوپی راه ورود باکتری و بزاق را باز می‌کند و روکش ظرف مدت کوتاهی شل خواهد شد.
اقدامات فوری: بعد از افتادن روکش چه کارهایی باید انجام دهیم؟
به محض اینکه احساس کردید روکش از جایش درآمد، این چهار گام ساده را به کار ببندید:
روکش را از دهان خارج کنید: بلافاصله قطعه را از دهان بیرون بیاورید تا آن را قورت ندهید یا وارد ریه نشود.
روکش را تمیز و محافظت کنید: آن را با آب ولرم شست‌وشو دهید و درون یک ظرف کوچک و پاکیزه بگذارید. هرگز با سوزن یا چاقو باقیمانده چسب را نتراشید.
محل خالی دندان را تحریک نکنید: از جویدن غذاهای سرد، داغ، تند یا سفت با آن سمت دهان بپرهیزید. دندان تراش‌خورده به تغییرات دما حساسیت نشان می‌دهد.
با مطب تماس بگیرید: در اولین فرصت وقت ویزیت دریافت کنید تا پزشک وضعیت دندان زیرین را بررسی کند.
هشدار ایمنی: هرگز برای فیکس کردن روکش از چسب قطره‌ای، چسب ناخن یا چسب حرارتی استفاده نکنید. این مواد شیمیایی سمی بافت زنده دندان و لثه را می‌سوزانند و گاهی دندانپزشک را مجبور به کشیدن دندان سالم می‌کنند.
مقایسه راهکارهای درمانی پس از معاینه روکش
دندانپزشک پس از بررسی وضعیت دندان پایه و سلامت تاج، یکی از اقدامات جدول زیر را پیشنهاد می‌کند:
وضعیت بالینی دندان و روکش
اقدام درمانی پیشنهادی توسط متخصص
ماندگاری و نتیجه
روکش و دندان زیرین کاملاً سالم هستند
پاکسازی رسوب‌های قدیمی و چسباندن مجدد با سمان دائمی
ماندگاری بالا در صورت رعایت بهداشت
دندان زیرین دچار پوسیدگی سطحی است
حذف بافت‌های پوسیده، ترمیم دندان و بازسازی مجدد
نیاز به ارزیابی تطابق مجدد روکش قبلی
روکش شکسته یا لبه‌های آن پریده است
تعویض کامل و قالب‌گیری جهت ساخت روکش جدید (زیرکونیا یا ایمکس)
زیبایی عالی و محافظت پایدار
تاج طبیعی دندان کاملاً شکسته است
درمان بیلداپ با پست و کور، یا در موارد شدید کشیدن و کاشت ایمپلنت
احیای کامل قدرت جویدن و زیبایی
چه زمانی وضعیت اورژانسی است و باید سریع‌تر مراجعه کنیم؟
شل شدن عادی روکش معمولاً چند روز فرصت می‌دهد، اما بروز علائم زیر فوریت درمانی دارد:
احساس درد ضربان‌دار و مداوم در فک
مشاهده ورم در لثه یا گونه
ترشح چرک یا ایجاد بوی بسیار تند و نامطبوع
آسیب ناشی از تصادف یا ضربه سنگین به دهان
ساکنان شمال تهران، نیاوران، اقدسیه، پاسداران و شهرک شهید محلاتی (مینی‌سیتی) می‌توانند برای ارزیابی سریع و بدون معطلی وضعیت روکش خود با مطب دکتر سلطان‌پناه تماس بگیرند.
نیاز به معاینه و چسباندن تخصصی روکش دارید؟
برای هماهنگی سریع نوبت و مشاوره درمانی با شماره ۰۹۱۰۲۶۱۶۵۰۳ تماس حاصل فرمایید.
راه‌های مراقبت برای افزایش طول عمر روکش دندان
روزی دو مرتبه با خمیردندان ملایم و مسواک نرم، اطراف لبه‌های روکش را به آرامی تمیز کنید.
استفاده روزانه از نخ دندان یا واترجت را جدی بگیرید تا پلاک‌ها بین دندان‌ها تجمع نکنند.
اشیای سختی مانند مداد، ناخن، پوسته پسته و استخوان را با روکش گاز نزنید.
هر ۶ ماه یک‌بار برای چکاپ دوره‌ای و اطمینان از چسبندگی کامل روکش‌ها به مطب مراجعه کنید.
اگر تصادفی روکش را بلعیدم چه کار کنم؟
در بیشتر موارد روکش به شکل طبیعی ظرف چند روز از دستگاه گوارش دفع می‌شود. با این حال، اگر احساس سرفه، درد قفسه سینه یا تنگی نفس پیدا کردید، سریعاً به اورژانس مراجعه فرمایید.
آیا دندانپزشک همیشه همان روکش قبلی را می‌چسباند؟
خیر؛ دندانپزشک تنها در صورتی روکش قدیمی را نصب می‌کند که روکش کاملاً سالم باشد، لبه‌های آن ترک نداشته باشند و دندان زیرین نیز بدون پوسیدگی باقی مانده باشد.
آیا افتادن روکش دندان عصب‌کشی شده درد دارد؟
خیر، زیرا دندان عصب زنده ندارد؛ اما برخورد لبه‌های تیز باقیمانده دندان با زبان یا تجمع غذا در لثه می‌تواند درد و ناراحتی موضعی ایجاد کند.
هزینه چسباندن دوباره روکش چقدر تمام می‌شود؟
هزینه سمان کردن مجدد یک روکش سالم بسیار اندک است؛ اما اگر دندان نیاز به درمان پوسیدگی، بیلداپ یا ساخت روکش تازه داشته باشد، هزینه نهایی بر مبنای نوع درمان محاسبه خواهد شد.
تأیید علمی و تخصصی:
این مقاله به قلم تیم تحریریه تخصصی و تحت نظارت علمی سرکار خانم دکتر الهام سلطان‌پناه (متخصص پروتزهای دندانی، ایمپلنت و زیبایی – شماره نظام پزشکی: ۱۰۶۴۱۸) تنظیم شده است.
برای رزرو نوبت معاینه حضوری در مطب (واقع در منطقه شمیرانات و مینی‌سیتی) با شماره ۰۹۱۰۲۶۱۶۵۰۳ تماس حاصل فرمایید.
مطالب این صفحه جنبه آگاهی‌بخشی و آموزش عمومی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص مستقیم دندانپزشک محسوب نمی‌شود. ساختار فک و ریشه هر بیمار منحصربه‌فرد است؛ بنابراین توصیه می‌کنیم قبل از هر اقدام خانگی، وضعیت خود را با متخصص دندانپزشک در میان بگذارید.
